Erzurum’da 2030 hedefi: Sera gazı emisyonlarında yüzde 55 azaltım

Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen “İklim Dirençliliği için Atıkların Azaltılması ve Kaynak Geri Kazanımı” oturumunda kentin çevre yatırımlarını ve iklim değişikliğiyle mücadele çalışmalarını anlattı. Yenilenebilir enerji üretiminden atık yönetimine, hava kalitesinin izlenmesinden su kaynaklarının korunmasına kadar pek çok alanda yürütülen faaliyetleri değerlendiren Sekmen, Erzurum’un sürdürülebilir bir şehir olma hedefi doğrultusunda attığı adımları paylaştı.

İklim krizinin şehirleri kuraklık, doğal afetler, artan enerji tüketimi ve doğal kaynaklar üzerindeki baskılar yoluyla doğrudan etkilediğine dikkat çeken Başkan Sekmen, belediyenin yatırımlarını bilimsel veriler ve ölçülebilir çevresel sonuçlar üzerinden planladığını belirtti. Sekmen, “İklim değişikliğiyle mücadeleyi yalnızca atık yönetimiyle sınırlandırmıyoruz. Enerjiden ulaşıma, sudan arazi yönetimine kadar şehrimizin bütün imkânlarını sürdürülebilir bir gelecek için değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı. Küresel iklim hedeflerinin yerel ölçekte somut projelerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Sekmen, “Küresel iklim hedefleri ancak şehirlerde somut yatırımlara dönüşürse başarıya ulaşabilir. Biz de Erzurum’da yenilenebilir enerji üretimini artırıyor, hava kirliliğini azaltıyor, su kaynaklarımızı koruyor ve kentimizi iklim değişikliğinin etkilerine karşı hazırlıyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

YENİLENEBİLİR ENERJİDE 25 NOKTADA 23 MW KURULU GÜÇ

Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin güneş enerjisi yatırımlarına ilişkin bilgi veren Başkan Sekmen, Ocaklı, Ilıca ve Yerlisu mahallelerinde olmak üzere üç bölgede toplam 25 noktada güneş enerjisi santrali bulunduğunu açıkladı. Santrallerin toplam kurulu gücünün 23 MW olduğunu belirten Sekmen, yıllık 33.981.043,92 kWh, aylık 4.060.070,08 kWh elektrik üretim verisi bulunduğunu, bugüne kadar gerçekleştirilen toplam üretimin ise 111.476.711,10 kWh’ye ulaştığını kaydetti. Yenilenebilir enerji yatırımlarının çevresel kazanımlarına da değinen Sekmen, 78.836,56 ton CO₂ emisyon azaltımı ve 31.945,78 ton standart kömür eşdeğeri tasarruf sağlandığını ifade etti. Güneş enerjisi sistemlerinin mobil cihazlar ve web tabanlı uygulamalar aracılığıyla anlık takip edildiğini hatırlatan Başkan Sekmen, dijital izleme sayesinde üretim değerlerinin kontrol edildiğini ve olası güç kayıplarına karşı müdahale imkânının geliştirildiğini belirtti.

ATIKTAN ELEKTRİK ÜRETİMİYLE ENERJİ GERİ KAZANIMI

Belediyenin çevre yatırımlarında atıkların enerjiye dönüştürülmesine yönelik uygulamalar da önemli yer tutuyor. Aziziye ilçesinde 55 hektarlık alanda faaliyet gösteren Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi’nde yılda 180.654,64 ton evsel atığın bertaraf edildiğini aktaran Başkan Sekmen, Temmuz 2018’de kurulan metan gazından elektrik üretim sisteminin depolama sahasında oluşan gazı enerji kaynağına dönüştürdüğünü bildirdi. Kurulu gücü 2,4 MW olan tesiste bugüne kadar toplam 72.830 MWh elektrik üretildiğini belirten Sekmen, uygulamanın atık yönetimiyle enerji geri kazanımını bir araya getirdiğini vurguladı.

Atıksu Arıtma Tesisi’nde de benzer bir enerji geri kazanım sürecinin uygulandığını kaydeden Sekmen, arıtma çamurundan anaerobik koşullarda elde edilen metan gazının elektrik üretiminde kullanıldığını söyledi. Toplam 1,2 MW kurulu güce sahip iki gaz motoru sayesinde tesisin elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 50’sinin karşılandığını belirten Başkan Sekmen, motorlardan açığa çıkan atık ısının sıcak su ihtiyacında değerlendirilmesinin de enerji verimliliğine katkı sunduğunu ifade etti.

DOĞALGAZ DÖNÜŞÜMÜYLE HAVA KİRLİLİĞİNİN AZALTILMASI HEDEFLENİYOR

Erzurum’da daha temiz hava koşullarının oluşturulması için yürütülen doğalgaz dönüşüm çalışmalarına da değinen Başkan Sekmen, Yakutiye, Aziziye ve Palandöken ilçelerini kapsayan projenin hava kirliliğini önlemeye yönelik olarak hayata geçirildiğini belirtti. Çalışmalar kapsamında Dumlu Mahallesi’nde belirlenen 80 hanenin doğalgaz dönüşümünün tamamlandığını aktaran Sekmen, konutlarda doğalgaz, kalorifer ve ilgili tesisat imalatlarının gerçekleştirildiğini kaydetti. Projenin çevresel sonuçlarına ilişkin verileri de paylaşan Başkan Sekmen, 196,8 ton CO₂ eşdeğeri sera gazı salımının önlendiğini ve emisyonlarda yüzde 56,38 azalma hesaplandığını bildirdi. Daha temiz yakıt kullanımına geçişin kentteki hava kalitesini iyileştirmesi ve yaşam koşullarını geliştirmesi hedefleniyor.

HAVA KALİTESİ 20 ÖLÇÜM CİHAZIYLA İZLENİYOR

Hava kirliliğiyle mücadelede ölçülebilir verilerin önemine işaret eden Başkan Sekmen, kent merkezinde ilk etapta 20 hava kalitesi ölçüm cihazının kurulduğunu açıkladı. Bu cihazlarla PM10, PM2.5, karbondioksit (CO₂), formaldehit (CH₂O), uçucu organik bileşikler (TVOC), sıcaklık ve nem değerleri anlık olarak takip ediliyor. Çevresel değişimlerin dijital sistemler üzerinden izlenmesinin yerel değerlendirme ve müdahale süreçlerine veri sağladığını belirten Sekmen, bilimsel çalışmaların da bu süreçte önemli bir yer tuttuğunu ifade etti. Sekmen, “Erzurum Hava Kalitesi Stratejik Değerlendirme Çalıştayı’nda kamu kurumları, akademisyenler ve ilgili paydaşlarla bir araya geldik. Bu bilimsel buluşmada ortaya çıkan tespit ve öneriler ayrıca büyük bir titizlikle raporlaştırıldı” dedi.

2030 HEDEFİ: SERA GAZI EMİSYONLARINDA YÜZDE 55 AZALTIM

Erzurum’un iklim değişikliğine karşı izleyeceği yol haritasının Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) ile belirlendiğini aktaran Başkan Sekmen, planın geniş paydaş katılımıyla hazırlandığını bildirdi. Enerji tüketimi ve sera gazı salımlarının azaltılmasının yanı sıra iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlanmasını da kapsayan plan doğrultusunda, kentin 2021 yılı sera gazı envanteri 4.356.051,2 ton CO₂ eşdeğeri olarak hesaplandı. Bu temel veriden hareketle 2030 yılına kadar yüzde 55 emisyon azaltımı hedeflendiğini belirten Sekmen, söz konusu hedefe yönelik 23 hedef ve 56 azaltım-uyum eyleminin oluşturulduğunu kaydetti. Başkan Sekmen, “İklim politikalarını yalnızca temennilerle değil, hedefler, eylemler ve izleme mekanizmalarıyla yürütüyoruz” kaydını düştü.

SU KAYNAKLARI VE ARAZİ PLANLAMASI İKLİM POLİTİKALARININ PARÇASI

İklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki etkilerine dikkat çeken Başkan Sekmen, Erzurum Su Ayak İzi Değerlendirme Raporu’yla tarımsal, hayvansal, evsel ve endüstriyel faaliyetlerin su tüketim profillerinin incelendiğini belirtti. Raporun kaynak verimliliği, sürdürülebilir su kullanımı ve iklim değişikliğine uyumlu su yönetimi politikaları için bilimsel bir temel oluşturduğunu ifade etti.

Arazi yönetimi konusunda da kapsamlı bir planlama yürütüldüğünü kaydeden Sekmen, “1/25.000 ölçekli Erzurum Arazi Envanteri kapsamında tarım, mera ve orman alanları; hidroloji, jeoloji, ulaşım, altyapı, riskli alanlar, iklim verileri ve doğal kaynaklara ilişkin mekânsal bilgiler bir araya getirildi. Böylece çevre ve yatırım kararları, bütüncül bir planlamayla desteklendi” şeklinde konuştu.

SIFIR ATIK VE DÖNGÜSEL EKONOMİYLE KAYNAKLAR KORUNUYOR

Erzurum Büyükşehir Belediyesi’nin sıfır atık uygulamalarını iklim değişikliğiyle mücadelenin temel unsurlarından biri olarak gördüğünü belirten Başkan Sekmen, atıkların yeniden değerlendirilmesinin doğal kaynakların korunması ve karbon salımlarının azaltılması açısından önem taşıdığını vurguladı. Sekmen, “Sıfır atık yalnızca geri dönüşüm değildir; doğal kaynakların korunması, enerji tasarrufu, karbon emisyonlarının azaltılması ve atığın yeniden ekonomik değere dönüştürülmesidir” dedi.

Çalışmaların ulusal iklim hedefleriyle uyumlu biçimde sürdürüldüğünü ifade eden Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan Beyefendi’nin ‘2053 Net Sıfır Emisyon’ hedefi ile Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde başlatılan ‘Sıfır Atık Hareketi’ doğrultusunda çalışmalarımızı büyük bir titizlikle sürdürüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

AMBALAJ ATIKLARINDAN 1 MİLYON KWH’NİN ÜZERİNDE ENERJİ TASARRUFU

Ambalaj Atığı Toplama ve Ayırma Tesisi’nde yürütülen çalışmalara ilişkin verileri de paylaşan Başkan Sekmen, kâğıt, karton, plastik, metal ve cam gibi atıkların türlerine göre ayrıştırıldığını bildirdi. Bir yıllık verilerde 9.235 kilogram kâğıt, 7.785 kilogram plastik, 780 kilogram metal ve 255.265 kilogram karışık ambalaj atığının bulunduğunu aktaran Sekmen, geri kazanım faaliyetleriyle 1.020.000 kWh enerji ve 240 ton su tasarrufu sağlandığını belirtti. Bu çalışmalar sayesinde 500 ton CO₂ salımının önlendiğini ve 157 ağacın korunduğunu ifade eden Sekmen, ambalaj atıklarının geri kazanılmasının düzenli depolama alanlarının kullanım ömrüne de katkı sunduğunu kaydetti.

İKLİM VE SIFIR ATIK AKADEMİSİYLE EĞİTİM ÇALIŞMALARI

Çevre yatırımlarının kalıcı sonuçlar vermesi için toplumun tüm kesimlerinin sürece dahil edilmesi gerektiğini vurgulayan Başkan Sekmen, İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Akademisi bünyesinde yürütülen eğitim faaliyetlerine dikkat çekti. Okul öncesinden üniversite düzeyine kadar farklı yaş gruplarına yönelik programlarla kent genelinde yaklaşık 200 eğitim kurumunda binlerce öğrenci ve eğitimciye ulaşıldığını belirtti. Ayrıca yaklaşık 10 bin çevre temalı eğitim ve sıfır atık materyalinin dağıtıldığını ifade etti.

Eğitim ve farkındalık çalışmalarının uygulamalı örneklerle desteklendiğini kaydeden Sekmen, “Geri dönüştürülmüş malzemelerle düzenlenen İklim ve Sıfır Atık Kafe’de depozito iade otomatı, bitkisel atık yağ toplama kutusu ve bilinçlendirme faaliyetleri yer almaktadır. Ayrıca kullanım dışı kalan eski bir halk otobüsümüzü geri dönüşüm malzemeleriyle 2025 yılında İklim Dostu Otobüs Durağı’na dönüştürdük” diye konuştu.

BAŞKAN SEKMEN: “GELECEĞİN ŞEHİRLERİ KAYNAKLARINI KORUYAN ŞEHİRLER OLACAK”

Erzurum’un enerji, çevre, iklim ve doğal kaynak yönetimi alanındaki yatırımlarının birbirini tamamlayan bir bütün oluşturduğunu belirten Başkan Mehmet Sekmen, iklim değişikliğiyle mücadelenin doğayı korumanın yanı sıra halk sağlığı ve yaşam kalitesi açısından da önemli bir yerel yönetim sorumluluğu olduğunu dile getirdi. Sekmen, sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “İklim değişikliğiyle mücadeleyi yalnızca doğayı koruma sorumluluğu olarak değil, hemşehrilerimizin yaşam kalitesini yükselten ve halk sağlığını koruyan önemli bir yerel yönetim görevi olarak görüyoruz. Geleceğin güçlü şehirleri, kaynaklarını daha akıllıca kullanan, atığını azaltan, ürettiği değeri yeniden ekonomiye kazandıran ve insanına temiz bir çevre, sağlıklı bir yaşam ve güvenli bir gelecek sunabilen şehirler olacaktır. Erzurum olarak hedefimiz, yalnızca iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlayan değil; yenilikçi uygulamalarıyla başka şehirlere de örnek olabilen, dirençli ve sürdürülebilir bir kent modeli ortaya koymaktır.”